Sancaktepe

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Pendik, İstanbul‘un Anadolu Yakası‘nda, Marmara Denizi‘ne sahili olan ve Kocaeli Yarımadası‘nda yer alan bir ilçedir. Güneydoğuda Tuzla, doğuda Kocaeli’nin Gebze ilçesi, kuzeyde Şile ve Çekmeköy, batıda Kartal, Sancaktepe ve Sultanbeyli, güneyde ise Marmara Denizi ile çevrilmiştir.

İsim

İlçenin bilinen en eski adı Pantikapeun’dur. Roma, Bizans, Doğu Roma ve Latin İmparatorluğu dönemlerinde her tarafı duvarla çevrili beş duvarlı anlamına da gelen Pantichion, Panlihion ve Tayni Tiyni isimleride kullanılmıştır. Bu isimler Osmanlı döneminden itibaren değişikliğe uğrayarak günümüzde olduğu gibi Pendik olarak kullanılmaktadır^[2].

Tarih

Pendik’teki en eski yerleşim olarak Makedonlar bilinse de yapılan kazılarda 3-4 bin yıllık insan kalıntıları bulunmuştur. Roma ve Doğu Roma hakimiyetinin ardından 1080-1083’te Selçuklularda kaldıysa da, tekrar Latin İmparatorluğu eline geçmiştir.1306’da ise Osmanlı hakimiyetine girmiştir ancak bu Bizansın geri kazanma çabalarını doğurmuş ve 1329-1330 tarihlerinde Pelekanon savaşıyla bu çabalar sonuçsuz kalmıştır. 1400 yılında Yıldırım Bayezid döneminde Abdurrahman Gazi alana dek boş kalmış olan Pendik, bu tarihten itibaren tamamen Türk hâkimiyetindeki bir yerleşim yeri olmuştur.

Osmanlı hâkimiyetinde küçük bir balıkçı kasabası durumunda bulunan Pendik, geçirdiği büyük bir yangınla tamamen kül olmuştur kaynaklara göre 1200 hane ve dükkânı kül eden 50 saatlik yangından sonra Ayan Meclisi Senato Hariciye Encümen Reisi Azaryan Efendi Paris’ten mühendis ve mimarlar getirterek yeni yerleşimin planlarını çizdirmiştir. Planlara da şehir merkezine adının ilk harfini koydurtarak imzasını atmıştır. Günümüzde Gazipaşa-İsmetpaşa ve Orhan Maltepe Caddelerinin oluşturduğu çizgiler hala ilçenin en işlek merkezi durumundadır.

Osmanlı döneminden Gebze ilçesine bağlı bir köy iken daha sonra Üsküdar Mutasarrıflığına bağlı Kartal Sancağı bünyesinde bir nahiye olmuştur. Nihayet 04.07.1987 tarihinde 19507 sayılı Resmî Gazete de yayınlanan 3392 sayılı kanun ile ilçe olmuş ve teşkilatlanmasını tamamlayarak 11.08.1988 tarihinde fiilen faaliyete geçmiştir.

İlçede, Kaynarca ve Pendik arasında sahile 50 metre uzaklıkta, neolitik dönemden kalma ve MÖ 6500 yılında kurulduğu sanılan, 32 mezarın ve ev temelleri kalıntılarının bulunduğu eski bir yerleşim bölgesi bulunmuştur.^[3]

Belediye başkanları

Pendik Belediye Başkanları ve Partileri[4]
Yıl	Belediye Başkanı	Parti	Oy Oranı
1989	Burhan Köseoğlu	SHP	%32,24
1994	Erol Kaya	RP	%30,14
1999	Erol Kaya	FP	%32,16
2004	Erol Kaya	AK Parti	%44,23
2009	Salih Kenan Şahin	AK Parti	%43,48
2014	Salih Kenan Şahin	AK Parti	%52,90
2019	Ahmet Cin	AK Parti	%54,76

Genel seçimler

 

Yıl	Parti	Oy Oranı
1991	ANAP	%22
1995	RP	%29
1999	DSP	%27
2002	AK Parti	%44
2007		%52
2011		%56
Haziran 2015		%48
Kasım 2015		%56
2018		%48

]Coğrafi Yapı

İstanbul ilinin doğu yarısında yer alan Pendik, güneydoğu’da Tuzla doğuda Gebze, kuzeyde Şile ve Çekmeköy, batıda Kartal, Sancaktepe ve Sultanbeyli, güneyde ise Marmara Denizi ile çevrilmiştir. Yaklaşık 200 km² lik bir alana yayılmış olup 9 km sahil şeridi bulunmaktadır. Pendik’in yüzey şekilleri genel olarak engebelidir. Deniz kıyısı kil ve kum ile kıyıdan itibaren kuzeye doğru silislerle kaplıdır. İstanbul’un tek ve en yüksek dağı olan Aydos ile sınır olan Pendik, Ballıca Ağılbayırı, Karabayır tepelerine de sahiptir. Ayrıca üzerinde İBB Sosyal tesislerini barındıran Gözdağı’da en yüksek noktalardan biridir. Riva Deresi, Ballıca Deresi Ömerli Barajına dökülen akarsulardır. Büyükdere Kurtköy’den çıkarak Tuzla sınırlarına gider. İstanbul’un en büyük su kaynaklarından olan Ömerli Barajı’da Pendik sınırlarındadır. Çok geniş topraklara sahip Pendik’te TEM güneyi tamamen yerleşim yerleriyle kaplıdır, kuzeyde ise yalnızca 5 köy bulunmaktadır.

İklim

Pendik Karadeniz’in yağışlı iklimi ile Akdeniz’in ılıman iklimi arasında geçit teşkil eder yani klasik Marmara iklimine sahiptir. Kışın Balkan yarımadasından gelen soğuk rüzgârlar ve Karadeniz’in yağışlı havası ilçede etkisini gösterir, yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yarı nemli bir iklime sahiptir.

Yıllık ortalama sıcaklık 14,1 derece, kışın ortalama sıcaklık 5,6 derece, yazın ortalama sıcaklık 28,6 derecedir. Hâkim rüzgârlar poyraz ve lodostur.

Sağlık

Pendik ilçesinde sağlık işlemlerini Sağlık Grup Başkanlığı yürütmektedir. Sağlık Grup Başkanlığına bağlı 23 Sağlık Ocağı, 3 Sağlık Evi hizmet vermektedir. Bunun yanında 1 Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlama Merkezi, 1 Verem Savaş Dispanseri ve 1 Halk Sağlık laboratuvarı vardır. Pendik Devlet Hastanesi ise Pendik Merkezin dışında Kaynarca, Sapanbağları ve İstasyon Semt Poliklinikleriyle hizmet vermektedir.^[5]

Anadolu Yakası’nın en büyük hastanesi olma özelliğini taşıyan 540 yataklı Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi hizmet veriyor.

4 özel hastane, 8 poliklinik, 8 tıp merkezi, 5 ağız ve diş polikliniği, 100’ün üzerinde muayenehane, 41 adet çeşitli branşlarla ilgili laboratuvar, 2 diyaliz merkezi ve 13 sağlık kabini ile 144 eczane sağlık sektörü adına hizmet vermektedir.

Ulaşım

1870 yılında kurulan Pendik Gar Müdürlüğü günümüzde de hizmet vermeye devam etmektedir. İstanbul kalkışlı tüm trenler (Haydarpaşa-Bostancı ve Pendik’de tüm trenler durur) ile İstanbul içinde hizmet veren banliyö trenleri de Pendik sınırlarındaki Pendik, Kaynarca, Tersane, Güzelyalı istasyonlarında hizmet vermektedir.

1998’den beri hizmet veren Pendik-Eminönü deniz otobüsü ve 2004’ten beri Pendik-Yalova hızlı feribotu deniz ulaşımını sağlamaktadır.

İstanbul’daki hava ulaşım merkezlerinden biri olan Sabiha Gökçen Havalimanı da Pendik’de bulunmaktadır.

Ana arter olarak E-5, TEM ve Sahil Yolu ve bu yolları birbirine olan bağlantısını sağlayan ara yollarıyla karayolu ulaşımı sağlanmaktadır.

Şehir içi trafiği içinse minibüs ve taksilerin dışında İETT ile pek çok noktaya ulaşım mümkündür. Şişli (251), Üsküdar (16A) ile Kartal ve Maltepe’den de geçen Kadıköy(16, 17, 222) seferleri Pendik merkez kalkışlıdır. Ayrıca Tuzla istikametinden gelen 130, 130A Kadıköy hatları dışında 500T Tuzla-Topkapı, 133T Tuzla-Bostancı da Pendik’den geçmektedir.

Bunların dışında havalimanı kalkışlı E-9 Bostancı, E-10 Kadıköy ve E-3 4.Levent seferleri mevcuttur. 16, 16D, 16A ,16KH, 16C, 16B, 16S, 16Y, 17, 17K, 132, 132A, 132B, 132F, 132K, 132P, 132V, 133, 133A, 133K, 133Ş, 132D, 134, 133T, 134TK Pendik ilçesi sınırlarından geçen ve çeşitli noktalara ulaşan hatlardır.

Kadıköy’den Tavşantepe istasyonuna kadar uzanan metro hattı istasyonlarından bir tanesi de Pendik istasyonudur, Pendik’e metro ile ulaşımda kolaylık sağlamaktadır. Kaynarca’da, Sabiha Gökçen Havalimanı‘ndan Sultanbeyli istikametine uzanan metroyla birleştirilecektir.

İstanbul’dan Kocaeli iline kadar giden Marmaray tren hattı Pendik üzerinden geçmektedir.

Pendik’te ulaşımı kolaylaştıran bir diğer avantaj olan Yüksek Hızlı Tren(YHT) Avrupa Yakası’ndan gelerek Pendik’ten geçmektedir. Eskişehir‘e kadar uzanan YHT ve Kocaeli iline kadar uzanan Marmaray Pendik’te aynı istasyonda yer almaktadır.

Eğitim

Okul Durumu	Resmi	Özel	Toplam
İlköğretim Okulu	59	5	64
Genel Liseler	10	0	10
Teknik Lise ve End. Meslek Lis.	5	0	5
Anadolu Lisesi	3	0	3
İmam Hatip Lisesi	8	0	8
Ticaret Meslek Lisesi	1	0	1
Anadolu Tic. Ve Tic Mes Lisesi	2	0	2
Kız Meslek Lisesi	2	0	2
Anadolu Denizcilik Meslek Lisesi	1	0	1
Özel Sağlık Meslek Lisesi	0	1	1
Özel Denizcilik Meslek Lisesi	0	1	1
Özel Gedik Üniversitesi	0	1	1
Toplam:	91	8	99

Nüfus

Yıl	Nüfus
1935[6]	3.514
1940[7]	4.172
1950[8]	7.910
1955[9]	8.673
1960[10]	13.963
1965[11]	19.216
1970[12]	27.494
1975[13]	38.384
1980[14]	48.219

Yıl	Toplam	Şehir	Kır
1990[15]	295.651	289.380	6.271
2000[16]	389.657	384.668	4.989
2007[17]	520.486	517.624	2.862
2008[18]	541.619	538.065	3.554
2009[19]	562.122	558.485	3.637
2010[20]	585.196	581.633	3.563
2011[21]	609.535	605.907	3.628
2012[22]	625.797	622.200	3.597
2013[23]	646.375	646.375	veri yok
2014[24]	663.569	663.569	veri yok
2015[25]	681.736	681.736	veri yok
2016[25]	691.681	691.681	veri yok
2017[25]	698.260	698.260	veri yok
2018[25]	693.599	693.599	veri yok
2019[25]	711.894	711.894	veri yok
2020[25]	726.481	726.481	veri yok

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013’ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

1924 Türkiye-Yunanistan Nüfus Mübadelesinden sonra Drama ve Yanya‘dan gelen Müslüman Türk nüfus Pendik’e yerleşti. Pendik’ten giden Rumlar da Selanik yakınlarında Pendik adında bir yerleşim yeri kurdular. Dramalılar, Yanyalılar ve 1950’lerde Erzincanlıların da katılımıyla yeni Pendik’in çekirdeği oluşturulmuş oldu. Bu yapıya 1960 sonrasında Yugoslavya’dan göç eden Boşnaklar da eklendi. Bu göçmen nüfus 1960-70 arası Pendik’in Sapanbağları ve Yeşilbağlar mahallelerine yerleşti. Genel olarak seksenli yıllara kadar yazlık yerleşim merkezi olarak gelişen Pendik’te 1 Temmuz 1982’de Pendik Tersanesinin açılmasının, seksenli yılların Pendik’in en fazla göç aldığı dönem olmasında büyük rolü vardır. Tersanenin açılması ve sanayi kuruluşlarının büyük gelişme göstermiş olması ile beraber artan göçler nedeni ile Pendik yazlık yerleşim yeri olmaktan çıkmış bahçeli evlerin yerini apartmanlar almaya başlamıştır. 1989 yılında Bulgaristan’ın çeşitli şehirlerinden yurdumuza zorunlu olarak göç eden soydaşlarımız için 1990 yılında Pendik-Kurtköy’de 3 bin 150 konut inşa edilmiştir. Pendik günden güne göç almakta olup ilçede çoğunluğu Sivas, Erzurum, Ordu, Tokat, Kastamonu, Trabzon, Erzincan, Sakarya ve Giresun illeri kökenli yurttaşlar ile Boşnak ve Balkan göçmeni kökenli yurttaşlar oluşturmaktadır. Nüfus bakımından Pendik, TÜİK 2020 verilerine göre 726.491 nüfusa sahiptir. İstanbul’un dördüncü, Anadolu Yakası’nın en büyük ilçesidir.

Maltepe, İstanbul‘un Anadolu Yakası‘nda Marmara Denizi‘ne kıyısı olan bir ilçedir. Kadıköy, Kartal, Sancaktepe ve Ataşehir ilçeleriyle komşu olan Maltepe, nüfus bakımından İstanbul’un dokuzuncu, Anadolu Yakası’nın dördüncü büyük ilçesi konumundadır.

İsim

Maltepe adı Höyük, Tümülüs gibi içinde hazine ve define veya küp dolu altınların yığıldığı tepe anlamına gelir. Kocaeli Yarımadası’nın Türkler tarafından fethinden sonra Türkler, Dragos‘la ilgili birkaç efsaneye dayanarak bu ismi vermiştir.

Tarihçe

Maltepe’nin tarihi Bizans İmparatorluğu‘na kadar takip edilebilir. O devirlerde adının Bryas veya Latince adıyla Urias olduğu söylenir. Diğer bir bilgiye göre ise Bizanslıların tarihinde buranın adı Pelekanondur. Bryas adının tarihçiler tarafından Küçükyalı’da eski Akduman Pınarı yakınlarında bulunan Bryas Sarayı harabelerinden aldığı belirtilmekte ise de buna ilişkin kesin kanıt yoktur. Bugünkü Maltepe ilçesinin temelleri ise 16. yüzyılda atılmıştır.

Bizans dönemi

Maltepe, Bizans döneminde küçük bir sahil köyü olmanın yanında etrafında yer alan birçok manastırlarla da dikkat çekmektedir. Dönemin ünlü din adamlarından Aziz Euksentios, Maltepe yollarından birçok defa geçmiştir. Örneğin Maltepe ile Caddebostan arasında olduğu tahmin edilen Ioannes Prodromos Manastırı bunlardan sadece biridir.^[4] Bu manastırla beraber Başıbüyük köyünden Caddebostan’a kadar uzanan birçok manastırın varlığı da bilinmektedir. MS 451 yılında dönemin ünlü din adamlarından Aziz Euksentios, Bizans İmparatoru Markianus’un daveti üzerine Khalkedon Konsili’ne katılmak üzere çıktığı yolculuk sırasında bu manastırları ziyaret etmiştir.^[5]

Bizans İmparatorluğunun dini yapılarının yanında imparatorluk yapıları da Maltepe erken tarihinin ana hatlarını oluşturmaktadır. Nitekim Bizans dönemine ait olan Bryas Sarayı da birçok tarihçiye göre Maltepe’dedir. İrlandalı tarihçi John Bagnell Bury, Bryas Sarayı’nın Maltepe’de yer almasının muhtemel olduğunu savunmaktadır. Ancak bu konuda farklı görüşler de mevcuttur. Tarihçi Ernest Mamboury, Maltepe’de böyle bir sarayın olmadığını söylemektedir. Sonuç olarak yapılan araştırmalar Bryas Sarayı’nın Maltepe’de yer aldığını göstermiştir. Ancak sarayın tam olarak yeri konusunda net bir bulgu yoktur. Bryas Sarayı’nın yapılması fikri ise 829-842 yılları arasında Bizans İmparatoru Theophiles’in Abbasi elçiliğini yapan Synkellos İoannes Grammatikos’a aittir. Sarayı yapan kişi de Patrice adında bir mimardır. Bryas Sarayı yapıldığında etrafı geniş bahçe ve su yollarıyla doluydu. Hatta bu su yollarından dolayı Bryas adının kaynaklar anlamına gelen vrisis sözcüğünden türediği iddia edilmiştir. Bu açıdan bakıldığında Maltepe’nin en eski anlamının kaynaklar olduğu düşünülebilir. Zira Maltepe’nin su kaynakları bakımından zenginliği bu iddiayı kanıtlar niteliktedir.^[6]

Bu küçük sınır kasabasının 1509 yılındaki depremde yıkıldığı ve Dragos eteklerinde bulunan ve bu yüzyılda Obnias veya Abrias adı ile anılan bu kasabanın harabeleri 1540 yılında ünlü Fransız nebetatçısı ve seyyahı Pierre Gylli tarafından görülerek tespit edilmiştir.

Pelekanon adı üzerinde duran tarihçiler ise III. Andronikos ile Orhan Gazi arasındaki Pelekanon Muharebesi‘nin (1329-1330) Maltepe ve çevresinde gerçekleştiğini iddia etmektedir. Bu görüşün kaynağı ise Avusturyalı Osmanlı tarihçisi Joseph von Hammer-Purgstall‘dır. Ancak Pelekanon Savaşı’nı araştıran tarihçi Vladimir Mirmiroğlu çeşitli kanıtlara dayanarak Pelekanon Savaşı’nın Darıca ile Eskihisar arasındaki Manastır Mevkii’nde olduğunu ileri sürmüştür.

Selçuklu dönemi

Tarihçi Hammer bu kıyı şeridindeki bütün tepelere Maltepe denildiğini söylemektedir. Osmanlı İmparatorluğu kurulmadan önce Türk akıncıları Bizans egemenliği altında bulunan Kocaeli Yarımadası’na akınlar düzenlemişlerdir. Bu akıncıların Üsküdar’a kadar geldikleri bilinmektedir. 1075 yılında İznik ve çevresini fethederek Anadolu Selçuklu Devleti‘ni kurarlar. Süleyman Şah İstanbul Boğazı’na kadar dayanmıştır. Anadolu Selçuklu Devleti’nin yıkılmasından sonra Maltepe ve Çevresi yine Bizanslıların egemenliği altına girmiştir.

Osmanlı dönemi

Osmanlı İmparatorluğu kurulduktan sonra 2. Osmanlı Padişahı Orhan Gazi’nin döneminde komutanları Akça Koca, Konur Alp, Gazi Abdurrahman tarafından Türk egemenliğine alınmıştır. İstanbul’un Türkler tarafından fethinden sonra Maltepe’nin tarihi konumu daha da artmıştır. Bağdat yolu üzerinde olan Maltepe Osmanlı Ordusu’nun Üsküdar’dan sonra ikinci durak yeri olmakta ve ordugah Maltepe’ de kurulmakta idi. Fatih Sultan Mehmet’in 300.000 bin kişilik ordusunun başında 27 Nisan günü Üsküdar’a geçtiği ve burada hastalanıp birkaç gün istirahattan sonra tekrar yola çıktığı, Üsküdar’la Gebze arasındaki Tekfur Çayırı ve Sultan Çayırı diye anılan Hünkar Çayırı Mevkii’nde tekrar hastalanıp 3 Mayıs 1481 de öldüğü İsmail Hami Danişmend tarafından yazılmıştır.

Danışmend’e göre bazı Osmanlı kayıtlarında Üsküdar ve Gebze arasında bulunan Hünkar Çayırı Maltepe’dedir. Evliya Çelebi‘nin Seyahatname adlı eserinin 1. Cildinde de Fatih Sultan Mehmet‘in Maltepe yakınlarında öldüğü ifade edilmektedir.

Osmanlı döneminde Maltepe askeri konaklama yeri olarak önemli bir mevki idi. 18. yüzyıl Kazasker Feyzullah Efendi‘nin çabalarıyla Maltepe daha da gelişerek yeni bir çehreye bürünmüştür. (1699-1761) Şeyhülislam Ebu’l Hayr Efendi’nin oğlu olan 1749’da Rumeli Kazaskerliğine getirilen Feyzullah Efendi de (1755 ve 1757) iki defa Şeyhülislamlığa atanmış ve 1758 yılında 3. Mustafa tarafından azledilerek Sütlüce’deki evinde oturmasına izin verilmiş, ölünce de Sütlüce Deresi’nde yaptırmış olduğu zaviyeye gömülmüştür.

Eski Maltepe’nin Feyzullah Efendinin Çiftliği olduğu söylenir. Kayış Dağı memba Suyunu Maltepe’ye toprak künklerle Feyzullah Efendi getirmiş bununla da yetinmeyip bugünkü Feyzullah Camii’nin yanındaki asmalı kahvenin önünde bulunan çeşmeyi de kendisi yaptırmıştır.

Maltepe’de ilk cemiyet 1910 yılında Uhuvvet-i Osmaniye adı altında Miralay Süreyya İlmen tarafından kurulmuştur. Maltepe ye ilk kez 14 Nisan 1912 yılında Sayeste Kadı Efendi adı verilen bir ilkokul yapılmıştır.

Cumhuriyet dönemi

Kurtuluş Savaşı’ndan sonra Selanik, Drama, Kavala ve Serez Yöresi’nden Türkiye’ye mübadele ile gelen Türklerin 1500’ü Maltepe’ye yerleşmiştir. Narlıdere Çiftliği adıyla bilinen bugünkü Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları Merkezi Maltepe’nin gelişmesine büyük emeği geçen Süreyya Paşa (1874-1955) tarafından yapılmıştır. Cumhuriyeti izleyen yıllarda Maltepe büyük bir yangın geçirmiş bütün ahşap evlerle birlikte Feyzullah Efendi Camii’de yanmıştır.

1928 yılında Maltepe Belediyesi kurulmuştur. Maltepe’nin İmar Planı ise 1945’te yapılmıştır. İmar Planından sonra Maltepe’nin yerleşim bölgesi demiryolu hattı olmuş 1960’tan sonra da yerleşim daha yukarılara dağılmış olup E-5 üstünde de hızlı bir gelişme kaydetmiştir.

Nüfus

Yıl	Nüfus
1935[7]	3.131
1940[8]	3.714
1950[9]	4.897
1955[10]	7.391
1960[11]	11.052
1965[12]	16.626
1970[13]	32.196
1975[14]	66.343
1980[15]	90.439

Yıl	Toplam
2000[16]	355.384
2007[17]	415.117
2008[18]	417.605
2009[19]	427.041
2010[20]	438.257
2011[21]	452.099
2012[22]	460.955
2013[23]	471.059
2014[24]	476.806
2015[25]	487.337
2016[25]	490.151
2017[25]	497.586
2018[25]	497.034
2019[25]	513.316
2020[25]	515.021

Coğrafya

Maltepe, Kocaeli Yarımadası’nın güney batısında, İstanbul ilinin Marmara Denizi kıyısında yer alır. Kartal, Ataşehir, Sancaktepe ve Kadıköy ilçeleri ile komşu olan Maltepe İlçesi’nin, Marmara Denizi’ne yaklaşık 7 km kıyısı vardır. Deniz seviyesi sıfırdan başlayarak kuzeye doğru tatlı bir meyil ile 440 m’ye kadar yükselir. İlçenin deniz kıyısı kum ve kil ile kıyıdan itibaren kuzeye doğru silislerle kaplıdır. Bu kütle en çok bir metre kalınlıkta kırmızı ve kahverengi topraklarla örtülüdür, oldukça da verimlidir. İlçenin bakıldığında bir takım tepe ve düzlüklerden meydana geldiği görülmüştür. En yüksek dağı Kayış Dağı‘dır.

İlçede Akdeniz iklimi özellikleri görülür. Yazları sıcak ve kurak, kışlar yağışlı ve serindir. İlkbahar serin ve yağışlı, sonbahar ılıman ve yağışlıdır. En çok esen rüzgarlar poyraz ve lodostur. Lodos deniz fırtınası yapar, kışın keşişleme ve kıble rüzgarları da eser. Yıldız ve karayel rüzgarları fırtına getirir. İlçe topraklarının doğal bitki örtüsü ormandır. Orman olmayan yerler makiler ve otsu bitkilerle kaplıdır. Günümüzde düzlük alanlardaki bağ ve bahçeler, tepelerin yamaçlarını saran yeşil ormanlar azalmış, tarla ve otlakların yerine yerleşme alanları, iş yerleri, atölyeler ve fabrikalar kurulmuştur.

Ulaşım-iletişim

Maltepe bölgesi’nde ulaşım demiryolu ve karayolu ile yapılmaktadır. Demiryolu Maltepe’nin E-5 Karayolu altında kalan Eski Maltepe’nin kurulmuş olduğu güzergahtır. Karayolu ise (Ankara Asfaltı) Maltepe’yi üçe ayırmaktadır. Bu yol Maltepe’yi Anadolu’ya yan yollar ise komşu ilçelere bağlar. İkinci önemli karayolu ise Bağdat Caddesi olup Bostancı ile Pendik arasındaki güzergâhı oluşturmaktadır. PTT hizmet birimlerinin sayısı 10’dur.

Yerleşim Dokusu

Maltepe’nin nüfusu 2019 TÜİK verilerine göre 513.316’dır. Yerleşim düzeni ise iki ana grupta toplanabilir. E-5 karayolu altı olup 19/1, 19/2, 32/1, 32/2, 32/3 ile 32 ve 21 nolu paftaları kapsayan alanlar sanayi bölgesi olup, bu bölgeler ise E-5 karayolunun güneyindeki Kör Deresi ile Dragos Deresi Bağdat Caddesi’nin kuzeyindeki Tugay Yolu güzergahıdır. Yerleşim birimi olarak Maltepe 18 mahalleye ayrılmıştır.

Maltepe İlçesine bağlı mahalleler

• Altayçeşme
• Altıntepe
• Aydınevler
• Bağlarbaşı
• Başıbüyük
• Büyükbakkalköy
• Cevizli
• Çınar
• Esenkent
• Feyzullah
• Fındıklı
• Girne
• Gülensu
• Gülsuyu
• İdealtepe
• Küçükyalı
• Yalı
• Zümrütevler

Eğitim

Maltepe’de 7 adet üniversite, 43 adet ilköğretim okulu, 4 meslek lisesi 4 adet lise 3 Anadolu lisesi 1 anadolu teknik ile 2 Halk Eğitim Merkezi vardır. Ayrıca 17 özel okulda bulunmaktadır. Küçükyalı‘da ise kız ve erkek çocuklarının barındırılıp eğitildiği Küçükyalı Yetiştirme Yurdu mevcuttur. 1998 yılında Maltepe’de Maltepe Üniversitesi kurulmuş ve öğretime başlamıştır. Marmara Üniversitesi Nöroloji ve Gastroentoloji Enstitüsü Başıbüyük mahallesinde 1995 yılında faaliyete geçmiştir. Bu mevkide Marmara Üniversitesi’nin Tıp Fakültesi binaları da açılmıştır.

İlköğretim Okulları

• 50. Yıl Besim Kadırgan İlköğretim Okulu
• Abdullah Nezahat Erboz İlköğretim Okulu
• Adnan Kahveci İlköğretim Okulu
• Ahmet Rasim İlkokulu
• Albay Niyazi Esen İlköğretim Okulu
• Altayçeşme İlköğretim Okulu
• Ataköse İlköğretim Okulu
• Bağlarbaşı İlköğretim Okulu
• Binbaşı Necati Bey İlköğretim Okulu
• Celal Avşar İlköğretim Okulu
• Dumlupınar İlköğretim Okulu
• Emine-İbrahim Pekin İlköğretim Okulu
• Fevzi Çakmak İlköğretim Okulu
• Güzide Yılmaz İlköğretim Okulu
• Güzin Dinçkök İlköğretim Okulu
• Hasan Şadoğlu İlköğretim Okulu
• İsmet Kuralkan İlköğretim Okulu
• Kadir-Rezan Has İlköğretim Okulu
• Kaşgarlı Mahmut İlköğretim Okulu
• Kazım Tunç İlköğretim Okulu
• Küçükyalı Merkez Müfredat Laboratuvar İlköğretim Okulu
• Mürüvvet Hanım İlköğretim Okulu
• Nazmi Duhani İlköğretim Okulu
• Nezahat Aslan İlköğretim Okulu
• Orhangazi İlkögretim Okulu
• Özel Marmara İlköğretim Okulu
• Profesör Abdullah Türkoğlu İlköğretim Okulu
• Suzan Ahmet Yalkın İlköğretim Okulu
• Şehit Öğretmen Nevzat Akdemir İlköğretim Okulu
• Turgay Ciner İlköğretim Okulu
• Vasfi Rıza Zobu İlköğretim Okulu
• Yılmaz Mızrak İlköğretim Okulu
• Zümrütevler İlk Öğretim Okulu

Anadolu Liseleri

• Atilla Uras Anadolu Lisesi
• E.C.A. Elginkan Anadolu Lisesi
• Ertuğrul Gazi Anadolu Lisesi
• Halit Armay Anadolu Sağlık Meslek Lisesi
• Kadir Has Anadolu Lisesi
• Maltepe Anadolu İmam Hatip Lisesi
• Maltepe Anadolu Lisesi
• Maltepe Orhangazi Anadolu Lisesi
• Rezan Has Anadolu Lisesi
• Şehit İlhan Varank Fen Lisesi

Teknik Liseler

• Handan Hayrettin Yelkikanat Anadolu Teknik Lisesi
• Hasan Şadoğlu Kız Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi
• Küçükyalı Anadolu Teknik Lisesi
• Özel Marmara Radyo ve Televizyon Teknik Lisesi

Meslek Liseleri

• Maltepe Kız Teknik ve Meslek Lisesi
• Maltepe Ticaret Meslek Lisesi
• Mediha Engizer Kız Teknik ve Meslek Lisesi
• Mehmet Salih Bal Ticaret Meslek Lisesi

Spor

Maltepespor Takımı 1923 yılında kurulmuş olup, 3. Lig’de mücadele etmektedir. 2008-2009 sezonunda tarihinde ilk kez profesyonel mücadelesinde küme düşmüştür. Maltepespor’un taraftar grubu Asi Dramalılar’dır.

Sağlık

Maltepe’de 10 adet sağlık ocağı ve 1 dispanser olup ayrıca 3 adet de özel hastaneyle 15 adet özel dispanser ve poliklinik ve 6 adet özel laboratuvar Maltepelilere hizmet vermektedir. Küçükyalı Semt Polikliniği, 2 adet özel dializ merkezi, 1 adet de özel sintigrafi merkezi mevcuttur. Ana Çocuk Sağlığı Merkezi’nde aile planlaması dahil olmak üzere bütün sağlık hizmetleri verilmektedir. Süreyyapaşa Sanatoryumu’nda sağlık hizmetlerinin yanı sıra bir adet hemşire koleji ile 120 yataklı çocuk kreşi bulunmaktadır. Ayrıca bölgemiz içerisinde 1976 yılında hizmete girmiş olan ve 200 kadın ile 185 erkeğin barındığı huzurevi mevcut olup, burada sağlık hizmeti de verilmektedir.

Belediye

Belediye 1928 yılında kurulmuş olup İstanbul’un en eski belediyeleri arasında yer almaktadır. İlk Belediye Başkanı ise Emekli Baytar Selahattin Narlıgil’dir Bundan sonra sırasıyla; 1932’den 1951’e kadar Faik Bey, Kahraman Yiğit, Kemal Dumlupınar, İsmet Onan, Harun Tuna, Necip Ayla, Mahir Dökmecibaşı, 1951-1960 arasında Selami Oğuz iki kez 1964-1966 arası Cemal Bey, Osman Tuna, Selahattin Temiz, ve 1972-1980 arasında da Yalçın Kızılay görevi sürdürmüşlerdir. 12 Eylül 1980 Sonrası Maltepe Belediyesi 09.02.1981 tarih ve 57 sayılı bildiri ile İstanbul Anakent Belediyesine bağlı Şube Müdürlüğüne dönüştürülmüştür. 1960 yılında kurulan Küçükyalı Belediyesi de kaldırılarak Maltepe’ye bağlanmıştır.Daha sonra 25 Mart 1985’te Kartal Belediyesi’ne bağlanmıştır. 1992 yılında Maltepe Kartal İlçesi’nden ayrılıp müstakil ilçe olmuş, aynı yıl 1 Kasım’da “Ara Yerel Seçimleri” neticesi Maltepe’de belediye kurulmuştur.İlcenin ilk Belediye başkanı Bahtiyar Uyanık‘tır. Bahtiyar Uyanık’tan sonra, 2004 yerel seçimlerinde Fikri Köse belediye başkanı seçilmiştir.Daha Sonra ise 2009 yerel seçimlerinde Mustafa Zengin Maltepe belediye başkanı olmuştur. 1994’te Yeniçamlıca mahallesi (2008’de Ataşehir’e geçti) Ümraniye’ye ve 2004’te Ferhatpaşa mahallesi (2008’de güney kısmı Ataşehir’e, kuzey kısmı Sancaktepe’ye geçti) Kartal’ın Samandıra mahallesine bağlandı.

Siyaset

1 Kasım 1992’de Kartal ilçesinden ayrılarak ayrı bir ilçe olan Maltepe ilk yerel seçimini 1994 yılında yaşamıştır. Bu seçim sonunda ANAP Adayı Bahtiyar Uyanık %32,98 oy oranıyla Maltepe nin ilk belediye başkanı olarak seçilmiştir. Daha sonra yapılan 1999 seçimlerinde ise oy oranı %24,07’ye düşmesine rağmen tekrar belediye başkanlığına seçilen Bahtiyar Uyanık, 2004 seçimlerinde koltuğunu %43,01 oy alan AK Parti adayı Fikri Köse‘ye devretmiştir. 2009 yılı seçimlerinde ise, %51,39 oy ile Prof. Dr. Mustafa Zengin başkan seçilmiştir. 2014 yılındaki seçimlerde ise, %49,34 oy oranı ile CHP adayı Ali Kılıç başkan seçilmiştir. 2019 seçimlerinde oy oranını %52,74’e yükselten Ali Kılıç tekrar başkan seçilmiştir.

Yerel Seçimler

Maltepe Belediye Başkanları ve Partileri[26]
Yıl	Belediye Başkanı	Parti	Oy Oranı
1992*	Bahtiyar Uyanık	ANAP	%28,37
1994	Bahtiyar Uyanık	ANAP	%32,98
1999	Bahtiyar Uyanık	ANAP	%24,07
2004	Fikri Köse	AK Parti	%43,01
2009	Mustafa Zengin	CHP	%51,39
2014	Ali Kılıç	CHP	%49,34
2019	Ali Kılıç	CHP	%52,74

• 1992 yılında Maltepe’nin Kartal’dan ayrılmasıyla Bahtiyar Uyanık ara seçimlerde belediye başkanı seçilmiştir.

Genel seçimler

Yıl	Parti	Oy Oranı
1995	ANAP	%22
1999	DSP	%32
2002	AK Parti	%33
2007		%38
2011		%42,11
Haziran 2015	CHP	%40,98
Kasım 2015		%42,37
2018		%37,64